Heeft een ontvangen schenking invloed op de erfenis

Als een erfgenaam nog voor overlijden een schenking heeft ontvangen van erflater kan dat invloed hebben op de erfenis. Bij het afwikkelen van een nalatenschap is het dan ook verstandig hiernaar te kijken en de bij leven gedane schenkingen te inventariseren. In de wet wordt overigens gesproken van giften. Dit is een ruimer begrip dan de term schenking, want onder giften vallen naast geldbedragen bijvoorbeeld ook kwijtscheldingen van schulden of de verkoop van eigendom voor een te lage prijs. Let hier dus op bij de afwikkeling van een nalatenschap, ook dit kan meetellen.

De twee meest voorkomende gevallen waarin giften van belang kunnen zijn:

  1. Inbreng

Allereerst bestaat er de mogelijkheid dat een bij leven ontvangen gift moet worden ‘ingebracht’ in de nalatenschap. Een gift hoeft alleen te worden ingebracht als de erflater dit, hetzij bij de gift, hetzij in zijn testament heeft voorgeschreven. De verplichting tot inbreng bestaat dus alleen als de erflater dat expliciet zo heeft bepaald en is er niet automatisch.

Inbreng is niet meer zo letterlijk als het wellicht klinkt en vroeger was. De gift hoeft niet te worden terugbetaald. Bij een verplichting tot inbreng moet de gift in mindering worden gebracht op het te ontvangen erfdeel als een soort verrekening. Ook is er door de wetgever een limiet gesteld aan de inbreng. Inbreng is niet verplicht voor zover de waarde van de gift groter is dan het erfdeel. Je hoeft dus nooit meer in te brengen dan je erfdeel.

  1. Legitieme portie

Een tweede veelvoorkomende situatie waarin giften van belang zijn is bij het berekenen van de legitieme portie. Bij het berekenen van de hoogte van de legitieme portie stel je eerst vast wat de nalatenschap voor waarde heeft. Daar tel je dan de volgens de wet in aanmerking te nemen giften bij op. Vroeger werden alle giften in aanmerking genomen, maar inmiddels geeft artikel 4:67 Burgerlijk Wetboek een limitatieve opsomming van de giften die bij de nalatenschap moeten worden opgeteld om de legitieme portie mee te berekenen. Welke giften er wel en niet mee tellen kan soms behoorlijk ingewikkeld worden. In ieder geval zijn dit alle giften die erflater in de laatste vijf jaar voor zijn overlijden heeft gedaan en alle giften aan zijn legitimarissen (veelal zijn kinderen). Als dan uiteindelijk de legitieme portie van een legitimaris is vastgesteld worden daar vervolgens de giften die de legitimaris zelf van erflater heeft ontvangen van afgetrokken, wederom als een soort verrekening.

F.D.D. Janssen

Giften kunnen bij de afwikkeling van een nalatenschap soms zorgen voor ingewikkelde situaties. Het is verstandig hiernaar te kijken en rekening mee te houden. Heeft u vragen over een nalatenschap? Neem dan gerust contact op met een van de familie- en erfrechtspecialisten van Baerle87 Advocaten & Mediators.